دوشنبه , 24 مرداد 1401 - 0:09 قبل از ظهر

خلافت مؤمنان، در کل زمین وعده الهى‏

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضى‏ لَهُمْ وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً يَعْبُدُونَنِي لا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئاً وَ مَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ‏[1]

«خدا به كسانى از شما كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‏اند، وعده داده است كه حتما آنان را در اين زمين جانشين [خود] قرار دهد؛ همان‏گونه كه كسانى را كه پيش از آنان بودند جانشين خود قرار داد. و آن دينى كه بر ايشان پسنديده است، به سودشان‏ مستقر مى‏كند، و بيمشان را به ايمنى مبدل گرداند، [تا] مرا عبادت كنند و چيزى را با من شريك نگردانند و هركس پس از آن به كفر گرايد، آنانند كه نافرمانند».

سوال: از چهار وعده ای که خداوند در سوره  نور( 24)، آيه 55. خبر می دهد نام ببرید

آيه شريفه از وعده‏اى بسيار زيبا خبر مى‏دهد؛ خداوند به مؤمنان صالح وعده مى‏دهد كه:

1. براى آنان جامعه‏اى صالح مخصوص خود درست مى‏كند و زمين را در اختيارشان قرار مى‏دهد.

2. دينشان را در زمين چيره و برتر مى‏سازد.

3. امنيت را جايگزين ترسشان مى‏كند.

4. فقط خداى را عبادت مى‏كنند.

سوال: از کلمه وعد در آیه «وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ» چه مطلبی استخراج می کنید؟

اين آيه خطاب به امت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بوده و خداوند در آن از تعبير «وعد» استفاده كرده است و وعده‏هاى خدا تخلف بردار نيست.

 بنابراين، مفاد آن اين مى‏شود كه خداوند، به گروهى از امت پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله وعده «استخلاف» روى زمين را داده است.

سوال: دو ويژگى مهم و اساسى گروهى از امت پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله  که خداوند وعده «استخلاف» روى زمين را  به آنها داده است را بیان کنید

1. ايمان، كه همه اعماق وجودشان را پر كرده است.

2. عمل صالح، كه همه اعضا و جوارحشان در خدمت و اطاعت مولا است.

سوال: وعده خداوند در آیه «وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ»چند ويژگى دارد:

الف. خلافت بر روى زمين:

خلافت؛ يعنى، مسلط شدن بر كل زمين و استفاده از موهبت‏هاى آن. البته خداوند متعال خلافت روى زمين را به امت‏هاى صالح پيشين؛ (مانند قوم نوح و صالح) نيز عطا فرموده بود  ولی نه گستر ده 

ب. تمكين دين مورد رضايت خدا:

تمكين هرچيزى برقرار كردن آن در يك مكان است و اين كنايه از پايدارى، تزلزل نداشتن و زوال ناپذيرى آن چيز مى‏باشد؛ به گونه‏اى كه اگر اثراتى داشته باشد، هيچ مانعى جلوى تأثير آن را نمى‏گيرد.

ج. دين مورد رضايت:

دينى كه خدا آن را «پسنديده» است، همانا دين مقدس اسلام است كه در جريان غدير خم با نصب ولايت امير مؤمنان عليه السّلام تمام و كمال يافت و كافران از نابودى آن نااميد گشتند:

الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً؛[2]

دينى كه ولايت اهل بيت عصمت و طهارت در متن آن قرار دارد. اسلام است و امامت امام على تا امام مهدى عليه السّلام را در بر دارد، دين «مرضى» و مورد قبول خداوند است.

د. امنيت:

در چنين دورانى ترس و خوف تبديل به امنيت و آرامش مى‏شود. طبيعى است كه ترس و خوف، عواملى دارد و از بين رفتن آن نيز، نتيجه از بين رفتن‏ اسباب و علل است. پس، در اين دوران هيچ عاملى، باعث نگرانى و ترس براى مؤمنان نخواهد بود.

ه عبادت صحيح:

نتيجه چنين حكومتى، اين است كه تنها خداوند «عبادت» مى‏شود؛ همه مظاهر شرك، از بين مى‏رود؛ عبادات خالصانه تنها براى او خواهد بود و ديگر هيچ معبودى جز خدا، پرستيده نمى‏شود.

سوال: از کلمه ارض در آیه  «وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ» به چه دلیل همه زمین مراد است؟

اينكه چرا براى همه زمين از كلمه «الارض» استفاده شده، دليل‏هاى متعدد دارد؛ از جمله: 1. اصل «اطلاق» است، قيد زدن نياز به دليل دارد. 2. تمكين دين مورد رضايت و امنيت كامل، زمانى اتفاق مى‏افتد كه سراسر زمين، تحت حاكميت و سيطره اينان باشد. 3. رواياتى كه در ذيل آيه وارد شده است.

سوال: تمکن دین  در آیه وَ لَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضى‏ لَهُمْ به چه معنایی است؟

«تمكّن دين» در آيه به اين معنا است كه بر سر راه آن‏ هيچ‏گونه كفر و شركى ايجاد نكنند. اوامر و دستوراتش محترم شمرده شده و بدان عمل شود.

اصول و معارفش مورد پذيرش همگان بوده و همه به آن معتقد باشند و درباره آن اختلاف نكنند.

سوال: در آيه 55. سوره نور تغيير خطاب در آيه از غايب (وعد اللّه) به متكلم وحده (يعبدوننى) و  نكره  بودن«شيئا» دلالت بر چه مطلبی دارد؟

تغيير خطاب در آيه از غايب (وعد اللّه) به متكلم وحده (يعبدوننى) و استفاده از عبارت نكره «شيئا» در سياق نفى كه مفيد عموم است، هردو به خوبى بر از بين رفتن شرك به‏طور كامل و حاكميت توحيد دلالت دارد.


[1] . نور( 24)، آيه 55.

[2] . مائده( 5)، آيه 3.

درباره ی sahifa

مطلب پیشنهادی

وراثت و پيشوايى مستضعفان، خواست خدا

وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ‏[1] …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.